Gdzie szukać wpływu wydarzenia sportowego

Kiedy mówimy, że wydarzenie sportowe ma wpływ, najczęściej mamy na myśli coś pozytywnego i ogólnego, że coś się poprawi, że sport dotrze do ludzi, że społeczność skorzysta. Rzadziej zastanawiamy się, gdzie dokładnie ta zmiana ma nastąpić i jak właściwie miałaby działać.

Wpływ wydarzeń sportowych jest niejednorodny. Może pojawiać się w różnych obszarach, działać poprzez różne mechanizmy i ujawniać się w różnym czasie. Najczęściej można go dostrzec w czterech przestrzeniach: w ludziach, w systemie sportu, w miejscu oraz w środowisku naturalnym. Zrozumienie tych różnic to pierwszy krok do świadomego projektowania efektu wydarzenia.

Zmiana, która dzieje się w ludziach

Najbardziej intuicyjny obszar wpływu wydarzeń sportowych dotyczy bezpośrednio ludzi – ich zachowania, nawyków i postaw. Niekoniecznie tylko wobec sportu.

Wydarzenia sportowe skupiają ludzi i uwagę. To czyni je naturalnym nośnikiem zmian, które mogą dotyczyć aktywności fizycznej i zdrowia, ale też postaw społecznych, wiedzy czy poczucia tożsamości lokalnej. Zakres tego obszaru jest szerszy niż się wydaje na pierwszy rzut oka.

Jednocześnie jest to obszar, który wymaga działań wykraczających poza sam dzień zawodów. Wydarzenie może być impulsem, ale trwała zmiana zachowań i postaw wymaga mechanizmów, które działają przed nim i po nim.

Zmiana, która dzieje się w systemie

Drugi obszar jest mniej oczywisty, ale często bardziej trwały. Dotyczy tego, jak funkcjonuje sport jako system – dyscyplina, środowisko, organizacje oraz relacje w środowisku sportowym.

Wydarzenie może przyspieszyć rozwój dyscypliny, wzmocnić pozycję organizacji, która je prowadzi, uruchomić nowe programy szkoleniowe czy zbudować relacje między klubami, związkami i partnerami.

To obszar o dłuższym horyzoncie i bardziej złożonych mechanizmach. Wydarzenie jest bardziej katalizatorem procesów, które już trwają lub dopiero mają się rozpocząć.

Zmiana, która dzieje się w przestrzeni

Trzeci obszar dotyczy miejsca, w którym wydarzenie się odbywa – jego wizerunku, infrastruktury oraz gospodarki.

Wydarzenie może zmienić sposób postrzegania miasta, regionu czy całego kraju, pozostawić po sobie infrastrukturę sportową dostępną dla społeczności, wygenerować impuls ekonomiczny dla lokalnych przedsiębiorców czy przyciągnąć uwagę mediów i inwestorów.

To obszar szczególnie istotny dla samorządów i instytucji publicznych. Jednocześnie zmiany w przestrzeni są często trudniejsze do odwrócenia niż zmiany w innych obszarach – zarówno te pozytywne, jak i niepożądane.

Zmiana, której nie można pominąć

Środowisko naturalne jest obszarem wpływu, którego nie da się uniknąć.

Każde wydarzenie sportowe generuje ślad środowiskowy: odpady, emisje związane z transportem uczestników i kibiców, zużycie energii i wody czy presję na przestrzeń naturalną. Ten wpływ pojawia się niezależnie od tego, czy ktoś go wcześniej zaplanował.

W wielu innych obszarach organizator może zdecydować, czy chce aktywnie projektować zmianę. W przypadku środowiska naturalnego pytanie brzmi raczej, czy chce świadomie zarządzać wpływem, który i tak powstanie. To sprawia, że ten obszar staje się coraz trudniejszy do ignorowania.

Relacja działa w obie strony

Warto jednak pamiętać, że relacja między sportem a jego otoczeniem nie jest jednokierunkowa. Wydarzenia sportowe wpływają na ludzi, system sportu, miejsce i środowisko, ale jednocześnie same są przez te obszary kształtowane.

Społeczność ma swoje oczekiwania i potrzeby, które należało by uwzględnić. System sportu wyznacza ramy regulacyjne i kalendarzowe. Infrastruktura i możliwości miejsca decydują o skali. Z kolei warunki środowiskowe coraz częściej wpływają na to, gdzie i kiedy sport w ogóle może się odbywać.

Projektowanie wpływu wydarzeń sportowych dotyczy jednak przede wszystkim pierwszego kierunku – gdzie wydarzenie może wywołać zmianę i gdzie warto świadomie kształtować jego oddziaływanie.

Gdzie szukać swojego efektu

Każde wydarzenie oddziałuje w jakiś sposób na wszystkie obszary – nawet jeśli nie było to zaplanowane. Nie oznacza to jednak, że jesteśmy w stanie świadomie projektować wpływu wszędzie jednocześnie. Próba wywołania zmiany na wszystkich polach naraz to najkrótsza droga do tego, by nie zmienić niczego konkretnie.

Znacznie ważniejsze jest zrozumienie, gdzie wydarzenie rzeczywiście ma potencjał wywołać zmianę. Czy będzie to zmiana w ludziach, w systemie sportu, w miejscu czy w środowisku – zależy od charakteru wydarzenia, jego skali oraz decyzji organizatorów.

To właśnie od tej decyzji zaczyna się świadome projektowanie efektu wydarzenia.

Przełóż to na projekt

Wpływ wydarzeń sportowych jest wielowymiarowy. Świadome projektowanie zaczyna się od wyboru, w którym obszarze chcemy go wywołać.

Tomasz | Shift the Game
Łączę kropki w sporcie, zanim inni zobaczą cały obraz.